Southampton có nguồn gốc từ St Mary’s YMA năm 1885 và được người hâm mộ gọi là Saints. Đội bóng miền nam nước Anh gắn với hai sân The Dell và St Mary’s, chiếc FA Cup năm 1976 cùng truyền thống đào tạo cầu thủ trẻ. Những lần trở lại hạng cao nhất thường mang ý nghĩa đặc biệt với thành phố.
Từ St Mary’s tới The Dell
Ấn phẩm lịch sử chính thức của câu lạc bộ ghi nhận hành trình bắt đầu từ St Mary’s YMA và kéo dài qua hơn 140 năm. Trước khi có sân riêng, đội sử dụng nhiều địa điểm quanh thành phố, gồm Southampton Common, Antelope Ground và County Ground. Năm 1898, họ chuyển tới The Dell, một khu đất nhỏ gần nhà thờ St Mark trên Archers Road. Theo chuyên khảo Historic Southampton, George Thomas là người tổ chức xây dựng sân mới, mua vật liệu và thuê các nhà thầu. Địa chỉ này trở thành quê hương của Saints suốt hơn một thế kỷ.
The Dell không chỉ lưu giữ những trận đấu. Năm 1935, mưa lớn làm sụp một đoạn cống gạch dưới sân, tạo hố sâu trước khung thành ngay trước dịp kỷ niệm 50 năm đội bóng. Cầu thủ giúp công nhân sửa chữa để trận gặp Tottenham có thể diễn ra; Saints thắng 2–0. Những câu chuyện đời thường như vậy trong tư liệu địa phương cho thấy sự gắn bó của đội với sân cũ. Năm 2001, Southampton chuyển tới St Mary’s, khép lại 103 năm tại The Dell và mở thêm không gian cho người hâm mộ.
Chiếc FA Cup làm nên ký ức năm 1976
Ở bán kết FA Cup 1976, Southampton đang chơi tại Second Division, còn đối thủ Crystal Palace thuộc Third Division. Trước hơn 52.000 người tại Stamford Bridge ngày 3/4, Paul Gilchrist mở tỷ số bằng cú sút xa khi trận đấu chỉ còn khoảng 15 phút. David Peach ghi thêm bàn từ chấm phạt đền để hoàn tất chiến thắng 2–0. Bài lịch sử của FA nhắc lại trận đấu đưa Saints tới Wembley, nơi họ chuẩn bị đối đầu Manchester United ở trận tranh cúp.
Ngày chung kết đem đến một trong những bất ngờ lớn của giải. Bobby Stokes ghi bàn phút 83 giúp Southampton thắng 1–0 và đoạt FA Cup. Tư liệu của FA xác nhận khoảnh khắc quyết định ấy cho đội hạng hai. Thành công dưới thời Lawrie McMenemy trở thành ký ức được truyền qua nhiều thế hệ, từ những người có mặt ở Wembley đến người hâm mộ chỉ biết bàn thắng qua hình ảnh lưu trữ. Đây vẫn là danh hiệu trung tâm trong phòng truyền thống của Southampton.
Đỉnh cao thập niên 1980 và cuộc phục hồi
McMenemy tiếp tục tạo dấu ấn với thương vụ Kevin Keegan từ Hamburg. Mùa 1983/84, Saints có Peter Shilton trong khung thành, kết thúc giải vô địch ở vị trí thứ hai sau Liverpool và vào bán kết FA Cup. Theo niên sử thập niên 1980, đội xếp thứ năm mùa kế tiếp. Cuối thập niên, Matt Le Tissier nổi lên: anh ghi 24 bàn mùa 1989/90 và được trao giải cầu thủ trẻ xuất sắc nhất của PFA. Bóng đá tấn công cùng những cầu thủ trưởng thành tại đội tiếp tục định hình ký ức về Saints.
Năm 2009, câu lạc bộ lâm vào khủng hoảng tài chính và được Markus Liebherr mua lại sau khi rơi vào tình trạng quản trị đặc biệt. Southampton khi ấy chuẩn bị chơi ở hạng ba. Năm 2010, họ thắng Carlisle United 4–1 tại Wembley để giành Football League Trophy. Dưới thời Nigel Adkins, đội thăng lên Championship năm 2011 rồi trở lại Premier League năm 2012 sau chiến thắng Coventry City ở vòng cuối. Lịch sử câu lạc bộ và niên sử thập niên 2010 ghi lại cuộc phục hồi với các gương mặt Rickie Lambert, Adam Lallana và Morgan Schneiderlin.
St Mary’s và chuyến trở lại Wembley năm 2024
St Mary’s được xây bên bờ tây sông Itchen, gần trung tâm thành phố. The Stadium Guide ghi nhận công trình được xây từ cuối năm 1999 đến năm 2001, thay thế sân The Dell vốn chật hẹp. Sân mới chứng kiến những mùa Premier League và các trận châu Âu, trong đó Saints đạt vị trí thứ sáu mùa 2015/16 dưới thời Ronald Koeman. Tên St Mary’s tiếp tục nối địa điểm thi đấu hiện đại với nguồn gốc của câu lạc bộ.
Năm 2024, Southampton thắng Leeds United 1–0 trong chung kết tranh suất thăng hạng tại Wembley. Adam Armstrong ghi bàn phút 24 để đội của Russell Martin trở lại Premier League. EFL ghi nhận chiến thắng và thống kê sau trận xác nhận đây là lần đầu Saints thăng hạng qua vòng đấu này. Khám phá thêm lịch sử Southampton, các đội bóng và giải đấu tại Xoilac.
Nguồn tham khảo
- Southampton – Lịch sử chính thức từ 1885
- Historic Southampton – The Dell
- FA – Bán kết cúp năm 1976
- FA – Bàn thắng Bobby Stokes trong chung kết 1976
- Southampton – Thập niên 1980
- Southampton – Lịch sử tổng quan
- Southampton – Thập niên 2010
- The Stadium Guide – St Marys
- EFL – Southampton thắng chung kết 2024
- EFL – Thống kê chung kết 2024
Đối chiếu nguồn ngày 31/10/2026.