Rangers F.C. là một biểu tượng bóng đá Glasgow, bắt đầu từ nhóm thanh niên lập đội năm 1872 rồi phát triển cùng sân Ibrox. Lịch sử đội có những đỉnh cao rất khác nhau: chiếc Cup Winners’ Cup tại Barcelona năm 1972, mùa vô địch Scotland bất bại 2020/21 và trận chung kết Europa League 2022. Những thành tích ấy đi cùng giai đoạn phải gây dựng lại vị thế trong nước. Bài viết kỷ niệm 150 năm của câu lạc bộ đưa câu chuyện trở về những người đầu tiên chọn tên Rangers.
Nhóm sáng lập và những bước đầu tại Glasgow
Tháng 3/1872, Moses McNeil, anh trai Peter cùng William McBeath và Peter Campbell hình thành ý tưởng lập đội khi đi dạo ở West End Park tại Glasgow. Trận đầu tiên là cuộc giao hữu ở Fleshers’ Haugh, địa điểm gắn với ba năm đầu của Rangers. Từ những trận bóng tại công viên, đội lần lượt chuyển qua nhiều sân trong thành phố trước khi đến khu đất của Ibrox hiện nay năm 1899.
Trong dịp kỷ niệm 150 năm, câu lạc bộ tìm lại các chi tiết trên huy hiệu và sổ thành viên ban đầu. Dải ruy băng trang trí ở biểu trưng mới lấy cảm hứng từ những tài liệu ấy; họa tiết tương tự cũng hiện diện trên mặt bên khán đài Bill Struth. Thông điệp “Forever Ready” được sử dụng cho lễ kỷ niệm, nối khẩu hiệu lâu đời với một cột mốc mới. Hồ sơ kỷ niệm của Rangers đặt nguồn gốc địa phương bên cạnh sự phát triển của cộng đồng người hâm mộ.
Ibrox và ký ức của người hâm mộ
Ibrox hiện đại có nguồn gốc từ sân mở năm 1899. Công trình trải qua nhiều lần thay đổi; khán đài chính phía nam xây năm 1929 là phần được giữ lại khi ba mặt còn lại được xây lại thành các khán đài riêng. Tài liệu kỹ thuật của ICE Scotland mô tả cấu trúc ấy trong lịch sử phát triển sân bóng. Những mảng kiến trúc cũ và các phần xây dựng sau này cùng tạo nên diện mạo Ibrox, nơi nhiều thế hệ cổ động viên gặp nhau vào ngày thi đấu.
Sân cũng mang ký ức đau buồn của ngày 2/1/1971, khi 66 người hâm mộ thiệt mạng trong thảm họa Ibrox. Câu lạc bộ duy trì các nghi thức tưởng niệm tại tượng đài và trước trận đấu. Thông báo tưởng niệm năm 2024 cho thấy đây vẫn là một phần quan trọng trong đời sống Rangers. Bởi vậy, Ibrox vừa là địa điểm của những chiến thắng, vừa là nơi lưu giữ tên tuổi và ký ức của cộng đồng cổ động viên.
Barcelona 1972 và chiếc cúp châu Âu
Ngày 24/5/1972, Rangers gặp Dynamo Moscow tại Camp Nou trong chung kết Cup Winners’ Cup. Colin Stein mở tỷ số, Willie Johnston ghi thêm hai bàn để đội dẫn 3–0. Đại diện Liên Xô rút ngắn khoảng cách xuống 2–3, nhưng Rangers bảo vệ được chiến thắng. Bài lưu trữ của SPFL nhắc lại danh hiệu này trước trận chung kết Europa League năm 2022, đúng nửa thế kỷ sau đêm Barcelona.
Chiếc cúp mang ý nghĩa đặc biệt bởi Rangers từng thua chung kết giải đấu năm 1961 và 1967. Về sau, đội còn tới chung kết UEFA Cup năm 2008 và Europa League năm 2022. Hồ sơ UEFA đặt chiến thắng năm 1972 trong chuỗi những lần Rangers tiến gần danh hiệu châu Âu. Việc nhiều thế hệ khác nhau tới các trận cuối cùng cũng làm những chuyến đi quốc tế trở thành phần nổi bật trong lịch sử đội.
Trở lại và mùa giải bất bại
Rangers trở lại Premiership năm 2016 sau chức vô địch Championship. Báo cáo câu lạc bộ ghi mùa đó còn có chức vô địch Challenge Cup và một trận chung kết Scottish Cup. Đến mùa 2020/21, dưới thời Steven Gerrard, đội vô địch hạng cao nhất mà không thua trận nào. Rangers thắng 32, hòa sáu, có 102 điểm và hơn đội nhì 25 điểm. Cả 19 trận sân nhà đều kết thúc bằng chiến thắng; đội giữ sạch lưới 26 lần. SPFL xác nhận chiếc cúp được trao sau trận thắng Aberdeen 4–0 tại Ibrox.
Năm 2022, Rangers lại gặp Eintracht Frankfurt trong chung kết Europa League. Joe Aribo mở tỷ số, Rafael Borre gỡ hòa và Rangers thua luân lưu 4–5 sau trận hòa 1–1. Vài ngày sau, đội thắng Hearts 2–0 sau hiệp phụ để giành Scottish Cup. Hai trận chung kết tiếp tục bổ sung vào lịch sử Rangers. Xem thêm các giải đấu tại Xoilac.
Nguồn tham khảo
- Rangers – Kỷ niệm 150 năm và nguồn gốc câu lạc bộ
- SPFL – chung kết Cup Winners Cup 1972
- ICE Scotland – lịch sử xây dựng các sân bóng, Ibrox
- Rangers – tưởng niệm thảm họa Ibrox 1971
- SPFL – mùa vô địch bất bại 2020/21
- Rangers – báo cáo mùa trở lại Premiership 2016
- UEFA – hành trình và các chung kết châu Âu của Rangers
- UEFA – chung kết Europa League 2022
- Scottish FA – các nhà vô địch Scottish Cup
Đối chiếu nguồn ngày 31/10/2026.