Mexico, thường được gọi là El Tri, là đội tuyển nam của Mexico và một đại diện giàu truyền thống của bóng đá khu vực Concacaf. Đội bóng xuất hiện ngay ở World Cup đầu tiên năm 1930, từng vào tứ kết khi thi đấu trên sân nhà và giành danh hiệu Confederations Cup năm 1999. Sự gắn bó giữa đội tuyển với sân Azteca còn tạo nên một phần quan trọng trong ký ức bóng đá quốc tế. Xoilac giới thiệu các dấu mốc giúp nhìn rõ câu chuyện dài của El Tri.
Từ trận đầu năm 1923 đến World Cup 1930
Trang lịch sử chính thức của đội tuyển Mexico ghi nhận lần xuất hiện đầu tiên ngày 9/12/1923 trong trận giao hữu với Guatemala, kết thúc bằng chiến thắng 2-1. Bảy năm sau, Mexico tham dự kỳ World Cup khai sinh tại Uruguay và gặp France trong trận ra quân. Đội thua 1-4, nhưng Juan Carreño trở thành cầu thủ Mexico đầu tiên ghi bàn tại vòng chung kết thế giới.
Việc dự giải ngay từ năm 1930 giúp Mexico có một hồ sơ World Cup lâu đời.
Hai lần vào tứ kết khi đăng cai World Cup
Mexico tổ chức World Cup năm 1970 và một lần nữa năm 1986. Cả hai kỳ giải đều đem đến vị trí trong nhóm tám đội cuối cùng cho đội chủ nhà. Hồ sơ World Cup của Concacaf nêu tứ kết 1970 và 1986 là hai cột mốc nổi bật trong lịch sử đội tuyển. Thành tích này cũng giải thích vì sao các câu chuyện về World Cup của Mexico thường gắn chặt với ký ức sân nhà.
Vai trò chủ nhà còn đặt Mexico trong lịch sử tổ chức giải đấu, bên cạnh kết quả thi đấu của El Tri. Năm 2026, đất nước cùng Canada và Hoa Kỳ đồng đăng cai, trở thành quốc gia tổ chức World Cup lần thứ ba. Ba lần đăng cai thuộc những giai đoạn rất khác nhau của bóng đá thế giới, từ giải đấu với quy mô nhỏ hơn đến kỳ vòng chung kết mở rộng tại Bắc Mỹ.
Gold Cup và những trận chung kết với Hoa Kỳ
Mexico giành Gold Cup đầu tiên năm 1993 bằng chiến thắng 4-0 trước USA tại sân Azteca. Trong danh sách chung kết của Concacaf, các bàn thắng được ghi cho Ignacio Ambriz, Luis Roberto Alves, Guillermo Cantú và một tình huống phản lưới của Desmond Armstrong. Đến năm 1998, Mexico lại vượt Hoa Kỳ ở chung kết, lần này với tỷ số 1-0 nhờ Luis Hernández.
Hai đội còn gặp nhau ở nhiều trận quyết định khác. Năm 2009 Mexico thắng 5-0, còn chung kết 2011 kết thúc 4-2 cho El Tri sau khi Hoa Kỳ sớm dẫn hai bàn. Những kết quả riêng biệt cho thấy cuộc cạnh tranh có thể mang hình dạng rất khác qua từng kỳ giải: một trận thắng cách biệt, một cuộc đấu chỉ chênh một bàn, hoặc một màn đảo ngược thế trận. Gold Cup vì thế là một tuyến lịch sử quan trọng bên cạnh World Cup.
Confederations Cup 1999: chiếc cúp trước Brazil
Trên sân nhà năm 1999, Mexico đánh bại Brazil 4-3 trong chung kết Confederations Cup. Bài nhìn lại của FIFA về bàn thắng quyết định nhắc đến Cuauhtémoc Blanco trong hành trình đăng quang. Mexico dẫn trước hai bàn nhờ Miguel Zepeda và José Manuel Abundis, mở đầu cho một trận chung kết nhiều bàn thắng và những lần thay đổi cục diện.
Brazil gỡ hòa 2-2 đầu hiệp hai, nhưng Zepeda lại đưa Mexico vượt lên. Bàn của Blanco bắt đầu từ đường chuyền dài của Rafael Márquez; tiền đạo vượt qua Odvan rồi sút chéo góc nâng tỷ số 4-2. Brazil rút ngắn cách biệt ngay sau đó, song El Tri giữ vững chiến thắng. Blanco còn nhận Quả bóng bạc và Chiếc giày bạc của giải, khép một chiến dịch đáng nhớ trên sân Azteca.
Gold Cup 2023: bàn quyết định của Santiago Giménez
Mexico thắng Panama 1-0 trong chung kết Gold Cup 2023 tại SoFi Stadium. Santiago Giménez vào sân từ ghế dự bị rồi ghi bàn phút 88 bằng chân trái, sau khi nhận đường chuyền của Orbelín Pineda. Concacaf ghi nhận đây là danh hiệu Gold Cup thứ chín tại thời điểm ấy.
Azteca, Banorte và tên gọi trong World Cup
Sân nổi tiếng với tên Azteca được khánh thành năm 1966. Đơn vị vận hành hiện giới thiệu công trình dưới tên Estadio Banorte, đồng thời lưu lịch sử các câu lạc bộ từng sử dụng sân. Trong khuôn khổ World Cup 2026, FIFA dùng tên Mexico City Stadium; bản tin mở cửa trở lại ghi nhận trận giao hữu Mexico và Bồ Đào Nha. Các tên gọi thuộc cùng một sân, giúp nối hiện tại với lịch sử Mexico qua nhiều thế hệ.
Nguồn tham khảo
- Đội tuyển Mexico – Lịch sử chính thức
- Concacaf – Mexico tại World Cup
- Concacaf – Các trận chung kết Gold Cup
- FIFA – Mexico vô địch Confederations Cup 1999
- Concacaf – Chung kết Gold Cup 2023
- Đơn vị vận hành sân Banorte – Lịch sử Azteca
- FIFA – Sân Mexico City mở cửa lại năm 2026
Đối chiếu ngày 31/10/2026.