Brazil, hay Brasil, là đội tuyển bóng đá nam quốc gia mang sắc áo vàng xanh quen thuộc của Nam Mỹ. Nhắc đến Seleção là nhắc đến nhiều thế hệ cầu thủ đã để lại dấu ấn ở World Cup, từ Pelé đến Ronaldo. Tuy nhiên, lịch sử ấy còn có những thất bại sâu sắc, những lần làm lại và một mối liên hệ đặc biệt với sân Maracanã. Phần năm chức vô địch thế giới giúp nối các giai đoạn thành một hành trình dài.
Khởi đầu của Seleção và bản sắc quốc gia
Trong bài kỷ niệm đội tuyển, Liên đoàn bóng đá Brazil, CBF, lấy ngày 21/7/1914 làm mốc trận đầu tiên, khi tập thể đại diện Brazil thắng câu lạc bộ Exeter City của Anh 2–0. Trận đấu diễn ra trên sân Laranjeiras của Fluminense tại Rio de Janeiro. Oswaldo, cầu thủ Fluminense, và Osman của América ghi hai bàn; Arthur Friedenreich cũng góp mặt trong đội hình đầu tiên ấy. Hai tháng sau, Brazil giành Copa Roca bằng chiến thắng Argentina 1–0 tại Buenos Aires, với bàn quyết định của Rubens Sales. Những cuộc gặp gỡ giữa các cầu thủ đến từ các câu lạc bộ khác nhau đã mở đầu lịch sử đội tuyển.
Maracanã và vết thương năm 1950
World Cup 1950 trên sân nhà để lại một trong những ký ức đau đớn nhất của Brazil. FIFA kể lại trận gặp Uruguay tại Maracanã, nơi chủ nhà dẫn trước nhưng cuối cùng thua 1–2. Giải năm ấy xác định nhà vô địch bằng một bảng đấu cuối gồm bốn đội, nên trận đấu thường được gọi là chung kết thực chất thuộc vòng bảng quyết định. Chỉ cần hòa để đoạt cúp, Brazil lại chứng kiến Uruguay vượt lên. Cái tên Maracanazo từ đó gắn với cú sốc khi chiếc cúp rời tay chủ nhà ngay trước đám đông tại Rio. Brazil đã bước vào trận quyết định với lợi thế điểm số, nhưng hai bàn thua khiến Uruguay vượt lên trên bảng xếp hạng cuối cùng.
Thế hệ Pelé mở ra thời kỳ vô địch
Tám năm sau, Brazil giành danh hiệu World Cup đầu tiên ở Thụy Điển. Tư liệu CBF về giải năm 1958 nhắc đến Pelé khi mới 17 tuổi và chiến thắng 5–2 trước chủ nhà trong trận chung kết ngày 29/6. Đối thủ Thụy Điển vì thế giữ một vị trí riêng trong câu chuyện đăng quang đầu tiên. Pelé ghi hai bàn trong trận đấu ấy. Đội trưởng Bellini nâng cúp Jules Rimet tại sân Råsunda, khép lại chiến dịch của huấn luyện viên Vicente Feola. Cùng Pelé còn có thủ môn Gilmar, các hậu vệ Djalma Santos, Nilton Santos và những tên tuổi như Didi, Garrincha, Vavá, Zagallo trong danh sách vô địch.
Năm chiếc cúp trải qua nhiều thế hệ
Danh sách vô địch do FIFA công bố ghi nhận Brazil lên ngôi năm 1958, 1962, 1970, 1994 và 2002. Hai danh hiệu đầu liên tiếp nhau, còn lần thứ ba đến tại Mexico. Sau đó đội phải chờ tới giải năm 1994 ở Mỹ để trở lại đỉnh cao, thắng Italy bằng loạt luân lưu sau trận hòa không bàn thắng. Brazil bảo vệ danh hiệu ở Chile năm 1962, rồi hoàn tất bộ ba chức vô địch trong vòng mười hai năm. Trái lại, quãng chờ giữa năm 1970 và năm 1994 kéo dài hai mươi bốn năm. Chiến thắng tại Mỹ kết thúc khoảng trống ấy, trước khi đội bổ sung chiếc cúp tiếp theo trên đất châu Á.
Ronaldo và chiếc cúp năm 2002
World Cup tại Nhật Bản và Hàn Quốc ghi dấu Ronaldo với tám bàn thắng. FIFA xác nhận tiền đạo này ghi cả hai bàn trong chiến thắng 2–0 trước Đức ở chung kết, đồng thời giành danh hiệu vua phá lưới. Trận đấu ở Yokohama đưa Brazil đến chiếc cúp thứ năm, bốn mươi bốn năm sau lần đầu đăng quang. Hai bàn trong trận cuối góp một phần tư tổng số pha lập công của Ronaldo tại giải, đặt tiền đạo này ở trung tâm hành trình vô địch năm 2002.
Một chương khác ở Copa América
Brazil còn có lịch sử riêng tại giải vô địch Nam Mỹ. Theo trang chính thức Copa América, đội giành danh hiệu thứ chín năm 2019 sau khi thắng Peru 3–1 tại Maracanã. Trước đó, họ vượt Paraguay bằng luân lưu và thắng Argentina ở bán kết. Chiến dịch kết thúc bất bại, chỉ thủng lưới một lần. Đội của huấn luyện viên Tite thắng Bolivia 3–0, hòa Venezuela 0–0 rồi thắng Peru 5–0 ở vòng bảng. Trong trận tái đấu quyết định, Everton, Gabriel Jesus và Richarlison ghi bàn; phía Peru có Paolo Guerrero. Everton kết thúc giải với ba bàn, ngang Guerrero ở đầu danh sách ghi bàn. Các hồ sơ đội tuyển trên Xoilac giúp đặt Brazil trong quan hệ với những đối thủ đã cùng tạo nên lịch sử bóng đá Nam Mỹ và thế giới.
Nguồn tham khảo
- CBF – 111 năm đội tuyển Brazil
- FIFA – Maracanazo năm 1950
- CBF – Những người hùng World Cup 1958
- FIFA – Các đội vô địch World Cup
- FIFA – Các bàn thắng World Cup của Ronaldo
- CONMEBOL Copa América – Chức vô địch Brazil năm 2019
Đối chiếu nguồn ngày 31/10/2026.