Brighton & Hove Albion là câu lạc bộ bóng đá vùng bờ biển phía nam nước Anh, được thành lập năm 1901. Từ sân Goldstone Ground và cuộc chiến giữ vị trí Football League năm 1997, đội đi tới Premier League năm 2017 và lần đầu dự cúp châu Âu mùa 2023/24. Biệt danh Seagulls gắn với thành phố ven biển Brighton và Hove.
Sự ra đời của Brighton & Hove Albion
CLB ghi ngày thành lập là 24/6/1901, tại một cuộc họp ở quán Seven Stars trên phố Ship Street. John Jackson tổ chức cuộc họp và giữ vai trò quan trọng trong những năm đầu. Tên dự kiến ban đầu là Brighton & Hove United, nhưng do một CLB địa phương phản đối, tổ chức đổi thành Brighton & Hove Albion trước mùa 1901/02.
Ngày 22/2/1902, Albion chơi một trận giao hữu tại Goldstone Ground và thắng Southampton Wanderers 7-1. Theo lịch sử của CLB, đội sau đó sử dụng sân này thường xuyên hơn và chia sẻ địa điểm với Hove FC. Câu chuyện sân đấu là phần quan trọng trong lịch sử đội, đặc biệt khi Brighton phải rời Goldstone gần một thế kỷ sau.
Chung kết FA Cup 1983
Năm 1983, Brighton gặp Manchester United trong chung kết FA Cup. Trận đầu kết thúc 2-2 và phải đá lại theo thể thức lúc đó. FA nhắc đến cơ hội cuối trận của Gordon Smith bị thủ môn cản phá, một khoảnh khắc thường được nhắc lại trong lịch sử CLB.
Ở trận đá lại, Manchester United thắng 4-0 và giành cúp. Hai tỷ số thuộc hai trận khác nhau: hòa 2-2 không phải kết quả cuối của trận đá lại. Việc phải đá lại là một đặc điểm thể thức của thời kỳ ấy, không nên mặc định giống cách giải quyết mọi trận chung kết hiện nay.
Trận Hereford và việc giữ Football League
Trong hồi ức do CLB đăng, Martin Perry kể trận cuối tại Goldstone trước khi Brighton rời sân kết thúc bằng chiến thắng 1-0. Một tuần sau, trận hòa 1-1 tại Hereford giúp Brighton giữ vị trí trong Football League. Đối với đội, điểm số ấy không chỉ là một trận hòa mà là ranh giới giữa tiếp tục thi đấu trong hệ thống và nguy cơ xuống hạng.
Trang kỷ niệm 125 năm của CLB mô tả những năm tiếp theo gồm giai đoạn thi đấu tại Gillingham rồi Withdean trước khi chuyển tới sân American Express. Đây là chuỗi địa điểm khác nhau; Goldstone là sân cũ, còn sân hiện đại tại Falmer gắn với giai đoạn về sau của đội.
Trở lại hạng cao nhất năm 2017
Ngày 17/4/2017, Brighton thắng Wigan 2-1 với các bàn của Glenn Murray và Solly March theo Premier League. Sau đó Huddersfield hòa Derby, kết quả xác nhận đội của Chris Hughton giành quyền thăng hạng. Brighton trở thành CLB thứ 48 tham dự Premier League, đồng thời trở lại hạng cao nhất lần đầu kể từ khi xuống hạng mùa 1982/83.
Brighton từng dự giải cao nhất trước khi Premier League ra đời.
Vé châu Âu và chiến thắng đầu tiên tại Europa League
Mùa 2022/23, Brighton đứng thứ sáu Premier League và giành vé dự Europa League. Trận hòa Manchester City 1-1 ngày 24/5/2023 bảo đảm vị trí đó; Julio Enciso ghi bàn gỡ bằng cú sút xa sau khi Phil Foden mở tỷ số. UEFA ghi đội kết thúc mùa với 62 điểm, khi ấy là thứ hạng cao nhất của Brighton ở giải cao nhất.
Ngày 26/10/2023, Brighton thắng Ajax 2-0 để có chiến thắng đầu tiên ở một giải UEFA. João Pedro ghi bàn mở tỷ số, Ansu Fati ghi bàn thứ hai sau giờ nghỉ. Trước đó đội từng hòa Marseille 2-2 và thua AEK Athens 2-3; những kết quả này thuộc cùng chiến dịch vòng bảng đầu tiên.
Sau khi vượt vòng bảng, Brighton gặp AS Roma ở vòng 16 đội. UEFA ghi Roma thắng lượt đi 4-0, Brighton thắng lượt về 1-0, nhưng đội Italy đi tiếp với tổng tỷ số 4-1. Chiến thắng lượt về là một kết quả tích cực, song không đảo ngược cục diện sau hai trận.
Suất dự châu Âu thứ hai năm 2026
Trong bản tổng kết vòng cuối mùa 2025/26, Premier League cho biết Brighton giành suất dự Europa Conference League. Đây là lần thứ hai đội có quyền dự một giải châu Âu theo nguồn giải. Cùng ngày, Bournemouth giành vé Europa League, còn Brentford lỡ suất châu Âu vì hiệu số.
Các suất thi đấu thuộc mùa giải được xác định; đội hình, lịch và thứ hạng hiện tại cần kiểm tra riêng theo ngày. Không nên nhầm Europa League 2023/24 với Europa Conference League được xác nhận sau mùa 2025/26.
Theo dõi Brighton trên Xoilac
Đọc lại hành trình châu Âu đầu tiên, tra danh mục đội bóng hoặc về trang chủ Xoilac để xem lịch và kết quả.