Democratic Republic of the Congo là tên tiếng Anh của Cộng hòa Dân chủ Congo; trong bóng đá quốc tế đội tuyển nam thường được ghi là DR Congo hoặc CHDC Congo. Đội có biệt danh Léopards, nghĩa là Những chú báo. Hồ sơ này thuộc quốc gia có thủ đô Kinshasa, cần phân biệt với Cộng hòa Congo có thủ đô Brazzaville. Câu chuyện các tên gọi lịch sử giúp giải thích vì sao thành tích dưới tên Zaire vẫn xuất hiện trong cùng một hành trình.
Congo-Kinshasa, Zaire và DR Congo
CAF ghi nhận đội từng dự Cúp bóng đá châu Phi dưới các tên Congo-Léopoldville, Congo-Kinshasa, Zaire và DR Congo. Sự thay đổi tên phản ánh lịch sử quốc gia, không phải những đội tuyển khác nhau lần lượt được thành lập. Hai danh hiệu AFCON nổi bật đến năm 1968 khi mang tên Congo-Kinshasa và năm 1974 dưới tên Zaire. Tại giải năm 1968, đội thắng Congo-Brazzaville 3–0 và Senegal 2–1 ở vòng bảng. Đến bán kết, Léon Mungamuni ghi bàn trong hiệp phụ giúp Congo-Kinshasa vượt chủ nhà Ethiopia 3–2.
Hai lần đăng quang ở châu Phi
Chức vô địch đầu tiên đến tại Ethiopia năm 1968. Congo-Kinshasa thắng Ghana 1–0 trong trận chung kết nhờ bàn của Pierre Kalala Mukendi. Sáu năm sau, Zaire gặp Zambia trong trận cuối giải tại Ai Cập. Hai đội hòa 2–2 và phải đá lại; Zaire thắng trận tái đấu 2–0. Pierre Ndaye Mulamba ghi chín bàn trong giải năm 1974, một dấu ấn đặc biệt của chiến dịch vô địch. Mulamba ghi cả hai bàn trong mỗi trận chung kết năm 1974. Trận đá lại được tổ chức chỉ bốn mươi tám giờ sau cuộc hòa đầu tiên.
World Cup 1974: bước ra sân khấu toàn cầu
Liên đoàn FECOFA xem việc dự World Cup tại Tây Đức năm 1974 là một cột mốc lớn: Zaire trở thành đại diện đầu tiên của châu Phi hạ Sahara tham dự vòng chung kết. Đó là bước tiến về sự hiện diện, dù kết quả thi đấu rất khó khăn. Bảng đấu do DFB lưu trữ đặt Zaire cùng Brazil, Scotland và Nam Tư. Đội thua cả ba trận, không ghi bàn và nhận tổng cộng mười bốn bàn thua. Trận mở màn kết thúc với thất bại 0–2 trước Scotland, tiếp đó là trận thua Nam Tư 0–9. Ở lượt cuối, Zaire nhận thêm ba bàn thua trước Brazil, khép lại lần đầu góp mặt trên sân khấu thế giới.
CHAN và sức mạnh của cầu thủ trong nước
CHDC Congo còn có một tuyến thành tích khác tại CHAN. CAF giải thích đây là giải dành riêng cho cầu thủ đang thi đấu trong các giải quốc nội của chính quốc gia họ đại diện. Vì vậy, CHAN không có cùng điều kiện tuyển quân với AFCON. DR Congo vô địch CHAN năm 2009 và 2016, thể hiện vai trò của bóng đá câu lạc bộ trong nước trong việc cung cấp lực lượng. Ở chung kết năm 2016 tại Kigali, Meschack Elia lập cú đúp và Jonathan Bolingi ghi thêm một bàn, giúp đội thắng Mali 3–0. Trận đấu diễn ra ngày 7/2 trên sân Amahoro, đưa Léopards tới chiếc cúp CHAN thứ hai. (CAF TV)
Huy chương đồng năm 2015
Tại AFCON 2015, DR Congo trở lại nhóm ba đội dẫn đầu. Báo cáo của CAF ngày 7/2/2015 xác nhận đội hòa chủ nhà Guinea Xích Đạo 0–0 rồi thắng luân lưu 4–2 tại Malabo. Trận tranh hạng ba chuyển thẳng sang loạt sút sau thời gian chính thức, không có hiệp phụ. Cédric Mongongu thực hiện quả quyết định. Trước đó, đội đã thắng Congo-Brazzaville 4–2 ở tứ kết sau khi bị dẫn hai bàn. Cuộc lội ngược dòng trước nước láng giềng đưa Léopards vào bán kết, rồi hành trình kết thúc bằng huy chương đồng tại Malabo. (CAF)
Một lần nữa vào nhóm bốn đội cuối
Ở kỳ AFCON mang tên năm 2023, thi đấu năm 2024, DR Congo tiếp tục tới trận tranh hạng ba. Theo CAF, Nam Phi thắng loạt luân lưu 6–5 sau trận hòa không bàn thắng. Léopards kết thúc ở vị trí thứ tư. Simon Banza và Grady Diangana tạo ra những tình huống đe dọa trong hiệp hai, nhưng đội không tìm được bàn thắng. Đây là lần thứ hai CHDC Congo xếp thứ tư ở AFCON, sau năm 1972; những lần tranh huy chương đồng năm 1998 và 2015 trước đó đều khép lại bằng chiến thắng luân lưu. Bạn có thể đối chiếu hồ sơ Senegal và những đội tuyển khác tại Xoilac để nhìn rõ hơn các thế hệ đối thủ của CHDC Congo.
Nguồn tham khảo
- CAF – Một đội tuyển, nhiều tên gọi, hai chức vô địch
- FECOFA – Lịch sử bóng đá CHDC Congo
- DFB – Bảng 2 World Cup 1974
- CAF – DR Congo và sân chơi CHAN
- CAF – DR Congo giành hạng ba AFCON 2015
- CAF – Trận tranh hạng ba AFCON 2023
- CAF TV – Chung kết CHAN 2016
- CAF – CHDC Congo thắng Congo-Brazzaville ở tứ kết 2015
Đối chiếu nguồn ngày 31/10/2026.