Regar-TadAZ: đội bóng công nhân và ba cúp châu Á

Regar-TadAZ Tursunzoda là câu lạc bộ bóng đá Tajikistan mang dấu ấn của công nghiệp nhôm. Đội được thành lập năm 1975 với tên Metallurg, ban đầu tập hợp công nhân nhà máy tại thành phố Regar, nay là Tursunzoda. Bảy chức vô địch quốc gia và ba lần đăng quang AFC President’s Cup tạo nên vị trí đặc biệt của đội trong bóng đá Trung Á. Bài kỷ niệm 50 năm của kênh truyền hình Liên đoàn Tajikistan ghi lại nguồn gốc nhà máy và hành trình phát triển ấy.

Regar-TadAZ ăn mừng chức vô địch AFC President’s Cup năm2009 — Ảnh tư liệu Regar-TadAZ ăn mừng chức vô địch AFC President’s Cup năm 2009 tại sân Metallurg ở Tursunzoda. Ảnh: Friejose / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Đội bóng của thành phố công nghiệp

Metallurg xuất hiện vào tháng 7/1975, chỉ vài tháng sau khi nhà máy nhôm đi vào hoạt động. Thành phố đổi tên từ Regar sang Tursunzoda năm 1978, nhưng tên Regar vẫn được giữ trong nhận diện câu lạc bộ. Trong thời kỳ Liên Xô, đội vô địch cấp cộng hòa Tajikistan năm 1977 và 1989, đồng thời có các danh hiệu cúp vào năm 1979, 1984, 1987 và 1989. Theo bản tổng kết của TV Futbol, câu lạc bộ cũng góp phần đào tạo những cầu thủ như Parviz Umarboev, Komron Tursunov và Nozim Bobojonov, sau này khoác áo đội tuyển quốc gia.

Thời kỳ thống trị giải quốc nội

Đỉnh cao tại giải vô địch Tajikistan đến trong thập niên 2000. Regar-TadAZ giành bốn danh hiệu liên tiếp từ 2001 đến 2004, rồi thêm ba chức vô địch trong các năm 2006–2008. Danh sách nhà vô địch của liên đoàn xác nhận tổng cộng bảy lần lên ngôi. Xen giữa hai chuỗi thành công là chức vô địch năm 2005 của Vakhsh. Những chiếc cúp đặt Regar-TadAZ vào trung tâm bóng đá quốc gia trong giai đoạn ấy, đồng thời mở cơ hội đại diện Tajikistan ở các giải châu lục.

Ba trận chung kết với Dordoi

AFC President’s Cup là đấu trường tạo nên dấu ấn quốc tế nổi bật nhất. Năm 2005, Regar-TadAZ thắng Dordoi-Dynamo của Kyrgyzstan 3–0 ở chung kết tại Kathmandu để trở thành nhà vô địch đầu tiên. Năm 2008, hai đội tái ngộ và hòa 1–1 sau hiệp phụ; Regar-TadAZ thắng loạt luân lưu 4–3. Tới ngày 27/9/2009, đại diện Tajikistan tiếp tục thắng đối thủ quen thuộc 2–0 để bảo vệ danh hiệu. Hồ sơ các trận chung kết RSSSF ghi nhận ba lần đăng quang, nhiều nhất trong lịch sử giải kéo dài từ 2005 đến 2014. Trước đó, Regar-TadAZ cũng từng vượt Pakhtakor với tổng tỷ số 5–3 ở cúp C2 châu Á mùa 2001/02, theo bản kỷ niệm của TV Futbol. Cuộc cạnh tranh với đội bóng nay mang tên Dordoi Bishkek vì thế trở thành một phần quan trọng trong ký ức bóng đá khu vực.

Những chiếc cúp nối dài lịch sử

Ngày 20/10/2024, Regar-TadAZ thắng Khujand 2–1 ở chung kết cúp quốc gia tại Istaravshan. Đội dẫn hai bàn nhờ pha phản lưới của Toni Bikatal phút 11 và bàn của Emmanuel Kwadwo Frimpong phút 17. Firuz Karaev rút ngắn cách biệt từ chấm phạt đền trước giờ nghỉ, nhưng tỷ số được giữ tới cuối trận. Trước 13.250 khán giả, Regar-TadAZ giành chiếc cúp thứ bảy và suất dự AFC Champions League Two mùa 2025/26. Biên bản liên đoàn chọn Frimpong là cầu thủ hay nhất trận.

Một năm sau, đội bảo vệ cúp bằng chiến thắng 5–0 trước Eskhata. Chung kết ngày 14/9/2025 diễn ra tại Khujand với 13.850 khán giả. Shervoni Mabatshoev mở tỷ số phút bảy, Samandar Kodirov nhân đôi cách biệt; Shukhrat Elmurоdov ghi hai bàn cuối trận và Nozim Bobojonov hoàn tất chiến thắng. Liên đoàn Tajikistan trao giải cầu thủ hay nhất cho Mabatshoev. Danh hiệu thứ tám nối tiếp thành công năm trước sau quãng thời gian dài không nâng cúp quốc gia.

Ngày 23/5/2026, Regar-TadAZ lần đầu giành Siêu cúp, thắng Istiklol 2–1 tại Hissar. Azizbek Khaitov và Abdurakhmon Nozimov ghi bàn trong hiệp một, còn Muhammadjon Rakhimov rút ngắn tỷ số sau giờ nghỉ. Thông báo chính thức ghi nhận Nozimov là cầu thủ hay nhất. Ở giải cúp riêng của liên đoàn, đội cũng từng vô địch năm 2012, 2016 và 2022; danh sách chung kết FFT Cup lưu các chiến thắng trước Khayr, Khujand và Hosilot.

Sân thi đấu và những cuộc trở lại châu Á

Trung tâm bóng đá của đội là sân Trung tâm Tursunzoda, còn gọi TALCO Arena. FFT xác nhận địa điểm cho trận gặp Ahal ngày 13/8/2025. Regar-TadAZ thua 1–2 ở vòng sơ loại châu Á, theo AFC. Cuộc trở lại ấy tiếp nối truyền thống quốc tế lâu năm của một đội bóng công nhân. Xem lại bản sắc Regar-TadAZ trên Xoilac.

Nguồn tham khảo

Đối chiếu ngày 31/10/2026.