Vasco da Gama là câu lạc bộ thể thao có nguồn gốc tại Rio de Janeiro, Brazil. Từ một tổ chức chèo thuyền thành lập năm 1898, Vasco phát triển thành đội bóng nổi tiếng với sân São Januário, lịch sử đấu tranh chống phân biệt đối xử và danh hiệu Copa Libertadores năm 1998. Hồ sơ này nhìn lại những sự kiện tiêu biểu của đội bóng gắn với tên Vasco da Gama.
Từ chèo thuyền tới bóng đá
Tài liệu lịch sử của câu lạc bộ ghi Vasco được thành lập ngày 21/8/1898 và đưa bóng đá vào hoạt động năm 1915. Đội giành chức vô địch bang Rio năm 1923 trong lần đầu góp mặt ở hạng đấu cao nhất của giải địa phương. Thành tích ấy mở ra một giai đoạn quan trọng trong câu chuyện xã hội của câu lạc bộ.
Năm 1924, khi một liên đoàn mới yêu cầu loại 12 cầu thủ, chủ tịch José Augusto Prestes gửi văn bản từ chối việc loại họ. Theo tài liệu do Vasco công bố, bức thư ngày 7/4/1924 được biết đến với tên Resposta Histórica. Đây là một phần trong cách câu lạc bộ kể về sự bảo vệ các cầu thủ bị đánh giá dựa trên hoàn cảnh xã hội và nguồn gốc của họ.
São Januário: sân bóng của người hâm mộ
Vasco cho biết người ủng hộ đóng góp tài chính để xây dựng São Januário, sân được khánh thành ngày 21/4/1927. Theo tài liệu lịch sử của Santos, trận đầu giữa Vasco và Santos diễn ra đúng ngày khai trương sân. Địa điểm này trở thành một phần quan trọng của bản sắc đội tại Rio.
Ảnh trên cao trong hồ sơ được chụp năm 2016 và cho thấy sân ở thời điểm đó. Trong suốt lịch sử, công trình đã gắn với nhiều thế hệ cầu thủ và cổ động viên; khi tìm lịch hoặc thông tin vé, người xem nên kiểm tra địa điểm cụ thể của từng trận trong thông báo chính thức.
Giải vô địch Nam Mỹ năm 1948
Năm 1948, Vasco tham gia Campeonato Sul-Americano de Campeões tại Santiago. Theo bảng chi tiết trận đấu của RSSSF, đội thắng bốn trận đầu, hòa Colo-Colo và hòa River Plate 0–0 ngày 14/3 để khép lại chiến dịch bất bại. Tài liệu nêu các cầu thủ như Ademir, Barbosa, Danilo và Friaça trong đội hình được ghi nhớ.
Đây là giải Nam Mỹ năm 1948, còn Copa Libertadores là giải có tên và hệ thống thi đấu khác xuất hiện về sau. Vasco xem giải 1948 là một tiền thân quan trọng của bóng đá cấp câu lạc bộ trên lục địa. Khi thống kê danh hiệu, việc giữ đúng tên từng giải giúp phân biệt hai cột mốc cách nhau nửa thế kỷ.
Libertadores trong năm kỷ niệm 100 năm
Năm 1998, Vasco bước vào Copa Libertadores trong dịp kỷ niệm 100 năm thành lập. CONMEBOL ghi đội loại Cruzeiro, Grêmio rồi River Plate ở các vòng loại trực tiếp. Trước River, Vasco thắng lượt đi 1–0 và hòa 1–1 lượt về; cú đá phạt của Juninho Pernambucano tại Buenos Aires đưa đội vào chung kết.
Đối thủ cuối cùng là Barcelona của Guayaquil, Ecuador. Vasco thắng 2–0 tại São Januário và 2–1 ở lượt về, giành danh hiệu với tổng tỷ số 4–1. Theo CONMEBOL, Luizão ghi bảy bàn trong chiến dịch, còn Donizete ghi năm. Cần phân biệt Barcelona của Ecuador với câu lạc bộ cùng tên tại Tây Ban Nha.
Cuộc lội ngược dòng trước Palmeiras
Ở chung kết Copa Mercosul năm 2000, Vasco gặp Palmeiras. Hai lượt đầu chia đều chiến thắng nên cặp đấu phải có trận thứ ba. CONMEBOL tường thuật Palmeiras dẫn 3–0 trước giờ nghỉ tại trận quyết định ngày 20/12; sau đó Vasco lật ngược thế trận để thắng 4–3.
Romário ghi ba bàn trong cuộc lội ngược dòng, còn Juninho Paulista có bàn gỡ hòa. Vasco phải thi đấu với mười người sau khi Júnior Baiano bị truất quyền thi đấu. Danh hiệu Mercosul năm 2000 và Libertadores năm 1998 là hai chức vô địch ở hai giải đấu khác nhau.
Copa do Brasil 2011
CBF ghi Vasco thắng Coritiba 1–0 ở lượt đi chung kết Copa do Brasil 2011, rồi thua 2–3 trên sân khách. Tổng tỷ số là 3–3 nhưng đội giành cúp nhờ quy định bàn thắng sân khách được áp dụng khi đó. Alecsandro và Éder Luís ghi bàn ở lượt về. Quy định theo mùa cần được đọc đúng bối cảnh vì thể thức các giải có thể thay đổi.
Trở lại nguồn gốc Vasco da Gama hoặc vào trang chủ Xoilac để theo dõi bóng đá. Lịch thi đấu và lực lượng thay đổi theo thời điểm, nên đối chiếu với thông báo chính thức của câu lạc bộ và giải đấu.