AFC Ajax: lịch sử Amsterdam, các thế hệ châu Âu và sân Cruijff

AFC Ajax là câu lạc bộ gắn với Amsterdam, Hà Lan, nổi tiếng qua màu áo trắng đỏ và nhiều thế hệ thành công ở châu Âu.

Ảnh tư liệu liên quan tới AFC Ajax — Ảnh tư liệu minh họa hồ sơ AFC Ajax. Ảnh: Onderwijsgek / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Khởi đầu và chiếc áo trắng đỏ

Ajax được thành lập ngày 18/3/1900 tại trung tâm Amsterdam. Năm 1911, đội giành quyền lên Eerste Klasse, cấp độ cao nhất của bóng đá Hà Lan khi ấy. Việc thăng hạng cũng dẫn tới thay đổi trang phục: áo có một dải đỏ rộng ở giữa, hai bên trắng, thay cho kiểu sọc trắng đỏ trước đó. Câu lạc bộ xác định một bức ảnh đội hình ngày 10/9/1911 là dấu tích sớm của mẫu áo quen thuộc này.

Danh hiệu quốc gia đầu tiên đến tháng 6/1918 dưới quyền Jack Reynolds. Vị huấn luyện viên người Anh trở thành nhân vật quan trọng trong quá trình hình thành nền tảng thể thao của Ajax. Tới thập niên 1930, đội tiếp tục giành nhiều chức vô địch, còn sân De Meer mở cửa năm 1934 trở thành địa điểm gắn với phần lớn thế kỷ XX của câu lạc bộ. Ajax: dòng lịch sử 125 năm.

Ba chiếc Cúp C1 liên tiếp

Thế hệ có Johan Cruijff và Johan Neeskens đưa Ajax lên đỉnh châu Âu đầu thập niên 1970. Ngày 2/6/1971, đội của Rinus Michels thắng Panathinaikos 2–0 để giành Cúp C1 lần đầu. Ajax bảo vệ danh hiệu năm 1972 trước Inter rồi hoàn tất bộ ba năm 1973. Trong trận cuối tại Belgrade, Johnny Rep ghi bàn sớm giúp đội thắng Juventus 1–0. Trước đó ở chiến dịch 1973, Ajax đã loại Bayern Munich và Real Madrid.

Neeskens là một thành viên quan trọng của cả ba mùa vô địch liên tiếp, bên cạnh Cruijff và những đồng đội cùng thời. Danh hiệu liên lục địa năm 1972 trước Independiente cũng thuộc di sản của thế hệ ấy. Ajax: thế hệ Johan Neeskens. Ajax: các dấu mốc châu Âu đầu thập niên 1970.

Từ UEFA Cup 1992 tới Vienna 1995

Năm 1992, Ajax của Louis van Gaal giành UEFA Cup trước Torino. Chung kết lượt đi tại Turin hòa 2–2 với các bàn của Wim Jonk và Stefan Pettersson; lượt về kết thúc 0–0. Luật bàn thắng sân khách đem cúp về Amsterdam. Với Dennis Bergkamp, Jonk và Aron Winter, Ajax trở thành đội thứ hai sau Juventus giành đủ ba giải đấu cấp câu lạc bộ UEFA tồn tại khi ấy. UEFA: Ajax vô địch UEFA Cup 1992.

Ngày 24/5/1995, Ajax gặp AC Milan ở chung kết Champions League tại Vienna. Trong vòng bảng, đội đã thắng đối thủ Italy 2–0 ở cả sân nhà lẫn sân khách; tới bán kết, Ajax vượt Bayern Munich với trận thắng 5–2 tại Amsterdam sau lượt đi hòa 0–0. Chung kết được quyết định bởi Patrick Kluivert, tiền đạo trưởng thành hoàn toàn từ hệ thống đào tạo Ajax. Anh ghi bàn duy nhất, mang về chiếc cúp châu Âu cao nhất lần thứ tư cho câu lạc bộ. Ajax Vereniging: chiến dịch năm 1995. Ajax: Patrick Kluivert và bàn thắng chung kết.

Từ De Meer tới Johan Cruijff ArenA

Sân Amsterdam ArenA được Nữ hoàng Beatrix khai trương ngày 14/8/1996, với trận Ajax gặp AC Milan. Đội chuyển khỏi De Meer để bước vào một không gian thi đấu mới. Ngày 25/4/2018, công trình được đổi tên Johan Cruijff ArenA nhằm tưởng nhớ người từng là cầu thủ và huấn luyện viên của Ajax. Trang giới thiệu sân ghi hơn 55.000 ghế và nhiều hạng mục phục vụ khán giả.

Ngôi nhà mới cũng chứng kiến những mốc quốc nội đáng nhớ. Ngày 15/5/2011, Ajax thắng FC Twente 3–1 trong cuộc đối đầu trực tiếp để giành chức vô địch Hà Lan thứ ba mươi, đồng thời có ngôi sao thứ ba trên áo. Dưới thời Frank de Boer, đội giành bốn chức vô địch liên tiếp từ 2011 đến 2014. Johan Cruijff ArenA: lịch sử sân. Ajax: ngôi sao thứ ba và chuỗi danh hiệu.

Hành trình Champions League 2018/19

Đội của Erik ten Hag trở lại bán kết Champions League năm 2019 sau khi loại Real Madrid và Juventus. Ajax thắng Tottenham 1–0 trên sân khách nhờ Donny van de Beek rồi dẫn 2–0 ở lượt về tại Amsterdam. Tuy nhiên, Lucas Moura ghi ba bàn trong hiệp hai giúp Tottenham thắng trận 3–2, cân bằng tổng tỷ số và đi tiếp nhờ bàn thắng sân khách. Ajax dừng trước chung kết nhưng cùng mùa vẫn giành cú đúp quốc nội. UEFA: Ajax trước bán kết lượt về. UEFA: diễn biến trận lượt về. Ajax: cú đúp năm 2019.

Nguồn tham khảo

Đối chiếu ngày 31/10/2026.