Campuchia: lịch sử đội tuyển, Asian Cup 1972 và sân Olympic

Đội tuyển nam Campuchia mang biệt danh Angkor Warriors, gợi nhớ di sản Angkor, và Koupreys, tên loài bò rừng đặc trưng của đất nước. Bóng đá Campuchia có một đỉnh cao châu Á từ thập niên 1970, trải qua quãng đứt gãy nặng nề vì lịch sử, rồi từng bước trở lại. Sân Olympic ở Phnom Penh là địa điểm gắn nhiều thế hệ cầu thủ với khán giả quê nhà.

Đồ họa tóm tắt hồ sơ Cambodia — Đồ họa tổng hợp các nội dung trong hồ sơ Cambodia, dựa trên những nguồn dẫn trong bài. Đồ họa: Xoilac.

Một nền bóng đá lâu đời ở Đông Nam Á

Bóng đá đến Campuchia từ đầu thế kỷ XX; Liên đoàn Bóng đá Campuchia được thành lập năm 1933. Trong thập niên 1960, môn thể thao này phát triển với sự ủng hộ của Quốc vương Norodom Sihanouk. Doeur Sokhom nổi lên như gương mặt tiêu biểu của thế hệ sau đó, góp phần đưa đội tuyển vào nhóm bốn đội mạnh nhất Asian Cup 1972.

Campuchia tiếp tục có dấu ấn ở President’s Cup 1973 tại Hàn Quốc. Dù thua chủ nhà trong trận mở màn, họ vượt qua những đối thủ như Indonesia và Malaysia để đến chung kết. Trận hòa không bàn thắng với Myanmar khiến hai đội cùng nhận danh hiệu. Thời kỳ Khmer Đỏ sau đó tàn phá bóng đá nước này; ngay cả Sokhom cũng thiệt mạng. Hành trình phục hồi vì thế mang ý nghĩa lớn hơn những kết quả trên sân. FIFA nhìn lại lịch sử bóng đá Campuchia.

Asian Cup 1972: chiến thắng mở cửa bán kết

Tại giải đấu ở Bangkok, Campuchia thi đấu dưới tên Khmer Republic. Đây là lần đầu họ dự vòng chung kết, cùng hai gương mặt mới khác là Kuwait và Iraq. Trước vòng bảng, đội thua Iran 0–2 trong trận phân nhóm. Đến bảng B, thất bại 1–4 trước Hàn Quốc đặt Campuchia vào tình thế phải tìm kết quả tốt trước Kuwait.

Chiến thắng 4–0 ngày 14/5 đã thay đổi cuộc đua. Sokhom mở tỷ số, rồi Sok Sun Hean, Tes Sean và Sea Cheng Eang lần lượt ghi bàn. Campuchia cùng Hàn Quốc đi tiếp. Ở bán kết, Sokhom lại lập công để san bằng bàn mở tỷ số của Iran, nhưng bàn thắng sau giờ nghỉ của Parviz Ghelichkhani khiến họ thua 1–2. Dù dừng bước, thế hệ ấy đã tạo ra cột mốc nổi bật trong lịch sử đội tuyển. AFC tái hiện giải châu Á 1972.

Sân Olympic và ký ức Phnom Penh

Sân Olympic quốc gia được khánh thành năm 1964. Công trình không chỉ đón đội tuyển Campuchia: hai trận vòng loại World Cup 1966 giữa CHDCND Triều Tiên và Australia từng diễn ra tại đây, với tổng tỷ số 9–2 nghiêng về đại diện Đông Á. Đó là một phần ký ức quốc tế đặc biệt của sân đấu Phnom Penh.

Năm 2018, Campuchia thắng Lào 3–1 trên mặt sân này ở giải vô địch Đông Nam Á. Chiến thắng chấm dứt 16 năm chờ đợi một trận thắng của đội tại giải. Trước kỳ ASEAN Championship 2024, sân được nâng cấp ghế ngồi riêng; ban tổ chức giới thiệu khả năng đón khoảng 30.000 khán giả cho các trận gặp Malaysia và Timor-Leste. Hướng dẫn sân đấu của ASEAN United FC.

Vòng loại World Cup và trận thắng Pakistan

Trong hành trình vòng loại World Cup 2022, Campuchia có chiến thắng 2–0 trước Pakistan trên sân Olympic ở lượt đi vòng đầu. Sieng Chanthea và Kouch Sokumpheak ghi những bàn thắng muộn. Trận đấu diễn ra dưới mưa, trên mặt cỏ nhân tạo; trước khi có bàn, Keo Sokpheng đã buộc thủ môn Yousuf Butt phải cứu thua bằng đầu ngón tay. Hai bàn thắng tạo lợi thế quan trọng cho Campuchia trước trận lượt về, đồng thời đem đến niềm vui cho khán giả nhà. AFC tường thuật Campuchia gặp Pakistan.

Lứa cầu thủ mới và sân chơi khu vực

Năm 2016, FFC khởi động chiến lược hướng tới SEA Games 2023 và giai đoạn tiếp theo, với hỗ trợ từ FIFA Forward. Học viện trẻ, giải U18 và các sân tập là những phần của chương trình. Đến ASEAN Championship 2024, năm cầu thủ trưởng thành từ hệ thống phát triển này đã góp mặt trong đội tuyển nam. Campuchia không vào bán kết, nhưng hòa Malaysia và thắng Timor-Leste, mang lại những kết quả cụ thể cho hành trình xây dựng lực lượng. FIFA đánh giá chương trình đào tạo.

Ngày 17/12/2024, Campuchia ngược dòng thắng Timor-Leste 2–1 tại Phnom Penh. João Pedro đưa đội khách dẫn trước, nhưng Sor Rotana đánh đầu từ phạt góc của Yudai Ogawa để gỡ hòa trước giờ nghỉ. Hav Soknet ghi bàn quyết định phút 79. Ba điểm giúp Campuchia bước vào lượt cuối với cơ hội tranh vé đi tiếp, trước cuộc gặp Thái Lan. Ban tổ chức ASEAN Championship tường thuật trận đấu.

Nguồn tham khảo

Đối chiếu ngày 31/10/2026.