England là đội tuyển bóng đá nam quốc gia Anh, do The Football Association, thường gọi The FA, quản lý. Đội có biệt danh Three Lions, tức Tam sư. Wembley là địa điểm gắn với nhiều khoảnh khắc nổi bật của đội. Lịch sử England bắt đầu cùng buổi đầu của bóng đá quốc tế và có đỉnh cao nổi bật ở World Cup 1966.
Khởi đầu tại Glasgow năm 1872
Kho tư liệu của England Football xác nhận trận quốc tế đầu tiên diễn ra ngày 30/11/1872, khi Anh hòa Scotland 0–0 ở Hamilton Crescent, khu Partick thuộc Glasgow. Hai đội tiếp tục gặp nhau năm sau tại Kennington Oval, nơi Anh thắng 4–2. William Kenyon-Slaney ghi bàn đầu tiên của đội tuyển Anh ở trận này và lập cú đúp. Cuộc gặp năm 1873 đem lại chiến thắng quốc tế đầu tiên, nối hai địa điểm Glasgow và London trong những lần đối đầu mở đầu lịch sử bóng đá đội tuyển.
The FA và những bước chuyển trước chức vô địch
Trong lược sử do The FA công bố, hành trình đội tuyển không phải một đường thẳng đến thành công. Anh không tham gia World Cup đầu tiên năm 1930 và chỉ ra mắt vòng chung kết năm 1950. Đội thắng Chile nhưng thua Mỹ rồi Tây Ban Nha, phải dừng bước sớm. Thất bại 3–6 trước Hungary tại Wembley năm 1953 tiếp tục đặt ra yêu cầu thay đổi. Sáu tháng sau trận tại Wembley, Hungary tiếp tục thắng Anh 7–1 ở Budapest năm 1954, một kết quả được England Football ghi lại trong những dấu mốc trước thời Alf Ramsey.
World Cup 1966: chiếc cúp trên sân nhà
Ngày 30/7/1966, tuyển Anh đánh bại Tây Đức 4–2 sau hiệp phụ tại Wembley để lên ngôi vô địch thế giới. Bài kỷ niệm 150 năm của đội tuyển nhấn mạnh cú hat-trick của Geoff Hurst trong trận chung kết và vai trò của huấn luyện viên Alf Ramsey. Hình ảnh đội trưởng Bobby Moore nâng chiếc cúp Jules Rimet trở thành một biểu tượng lâu bền. Đối thủ Đức vì thế hiện diện ở một chương quan trọng của lịch sử England, bên cạnh mối quan hệ thi đấu lâu đời với Scotland. Anh đã bị đối thủ dẫn trước và phải đá hiệp phụ sau bàn gỡ cuối trận, trước khi Hurst hoàn tất buổi chiều đáng nhớ.
Wembley, nơi ký ức được nối dài
Lịch sử chính thức của Wembley ghi sân cũ mở cửa ngày 28/4/1923, còn công trình xây lại đón khán giả từ năm 2007. Hai tòa tháp nổi tiếng của sân cũ nhường chỗ cho mái vòm lớn trên đường chân trời London. Địa điểm này gắn với các trận của đội tuyển Anh và chung kết FA Cup, đồng thời tổ chức nhiều sự kiện thể thao, âm nhạc. Với England, Wembley không đơn thuần là một địa chỉ thi đấu: ký ức 1966 và những giải châu Âu diễn ra tại đây làm sân trở thành một phần của bản sắc đội tuyển qua nhiều thế hệ cổ động viên.
Những trận thắng mở đường ở World Cup
England Football nhắc lại chiến thắng 3–2 trước Cameroon tại tứ kết World Cup 1990, với Gary Lineker ghi hai quả phạt đền để đưa đội vào bán kết. Năm 2018, Anh vượt qua Colombia bằng loạt luân lưu ở vòng 16 đội, lần đầu thắng kiểu phân định này tại World Cup. Trước Colombia, Jordan Pickford có pha cứu thua quan trọng ở loạt sút; Harry Kane, Marcus Rashford, Kieran Trippier và Eric Dier thực hiện thành công các lượt đưa Anh đi tiếp.
Hai trận chung kết EURO liên tiếp
UEFA ghi nhận Anh giành hạng ba EURO 1968, vào bán kết khi đăng cai năm 1996, rồi đạt ngôi á quân ở EURO 2020 và 2024. Trận chung kết EURO 2020 được thi đấu năm 2021 tại Wembley; Anh thua Italy trong loạt luân lưu. Đến năm 2024, đội tiếp tục tiến tới trận cuối cùng nhưng thua Tây Ban Nha. Hai lần liên tiếp xuất hiện ở chung kết là dấu mốc lớn trong hành trình châu Âu của Tam sư.
Hạng ba World Cup 2026
World Cup 2026 có thêm một dấu mốc: Anh thắng Pháp 6–4 trong trận tranh hạng ba. Bukayo Saka lập hat-trick, Jude Bellingham vào sân từ ghế dự bị và ghi bàn cuối cùng. England Football ghi nhận vị trí thứ ba của đội Thomas Tuchel sau giải đấu. Những thế hệ Tam sư được giới thiệu trên Xoilac.
Nguồn tham khảo
- England Football – Biên niên sử đội tuyển nam
- The FA – Lịch sử liên đoàn
- England Football – 150 năm đội tuyển nam Anh
- Wembley Stadium – Một thế kỷ lịch sử
- UEFA – Thành tích EURO của Anh
- England Football – Những trận loại trực tiếp World Cup đáng nhớ
Đối chiếu nguồn ngày 31/10/2026.