Naftan Novopolotsk là đội bóng Belarus có nguồn gốc từ cộng đồng công nhân lọc dầu ở Novopolotsk. Hai lần vô địch cúp quốc gia năm 2009 và 2012 đưa tên tuổi địa phương này ra sân chơi châu Âu. Những trận chung kết kéo dài đến hiệp phụ, cùng các cuộc đối đầu với Gent và Crvena Zvezda, tạo nên phần rực rỡ trong lịch sử câu lạc bộ.
Từ nhà máy đến giải quốc gia
Năm 1963, đội Neftyanik bắt đầu dự các giải cấp tỉnh, đúng thời kỳ nhà máy lọc dầu đi vào hoạt động. Lực lượng ban đầu có nhiều công nhân chuyển đến từ Orsk. Đội giành cúp tỉnh Vitebsk rồi đoạt cúp cộng hòa năm 1965 sau khi thắng Lokomotiv Brest trong trận cuối. Phong trào được khôi phục trong thập niên 1980 với đội Pareks của thanh niên nhà máy; cầu thủ tự kẻ sân, lắp khung thành và chăm sóc mặt cỏ. Sau này, tên Naftan gắn liền với hành trình tiến lên hệ thống bóng đá Belarus độc lập. Lịch sử câu lạc bộ kể lại xuất phát điểm công nghiệp ấy.
Naftan lần đầu lên hạng cao nhất vào mùa 1996. Trước bước ngoặt năm 2009, họ đứng thứ bảy ba mùa liên tiếp. Dưới sự dẫn dắt của Igor Kovalevich, tập thể này kết hợp kinh nghiệm với các tuyển thủ U21. Trong bài viết tháng 5/2009, UEFA ghi nhận Maksim Razumov đã có 361 lần ra sân ở giải vô địch Belarus, còn Valeri Stripeikis sở hữu 171 bàn và Vitali Volodenkov có 86 kiến tạo. Bên cạnh họ là Dmitri Komarovski, Aleksandr Degterev, Filip Rudik và Dmitri Verkhovtsov. Chiến thắng ở cả hai lượt bán kết cúp trước BATE đã mở đường cho đội bóng đến trận tranh danh hiệu.
Hai chiếc cúp và những người hùng
Ngày 31/5/2009, Naftan gặp Shakhtyor Soligorsk. Stripeikis mở tỷ số phút 42 sau đường chuyền của Razumov, nhưng Sergei Kovalchuk gỡ hòa khi thời gian chính thức chỉ còn hai phút. Đến phút 95, Verkhovtsov đón quả tạt của Rudik rồi đánh đầu đưa Naftan vượt lên. Những phút còn lại vẫn căng thẳng khi đối phương hai lần dứt điểm trúng khung gỗ. Tỷ số 2–1 sau hiệp phụ mang về chiếc cúp quốc gia đầu tiên và vé dự Europa League. Tường thuật của UEFA lưu lại một buổi chiều mà các cầu thủ giàu kinh nghiệm và lớp tuyển thủ trẻ cùng góp dấu ấn.
Ba năm sau, trận chung kết với FC Minsk lại kéo dài 120 phút. Oleg Shkabara đưa Naftan dẫn trước bằng cú đá phạt từ khoảng 25 mét; Roman Vasilyuk san bằng tỷ số, rồi Fedor Černych và Leonid Kovel lần lượt lập công để đưa trận đấu về 2–2. Trong loạt luân lưu, thủ môn Nikolai Romanyuk cản được cú sút của Vasilyuk và Aleksandr Makas. Naftan thắng 4–3 trên chấm phạt đền, lần thứ hai nâng cúp dưới thời Kovalevich. Bài tổng kết chung kết 2012 nhấn mạnh vai trò quyết định của Romanyuk sau một trận đấu diễn ra trong thời tiết nóng bức.
Châu Âu, sân Atlant và thế hệ kế tiếp
Lần ra mắt Europa League tháng 7/2009 diễn ra tại Vitebsk. Naftan thắng KAA Gent 2–1 trước 7.747 khán giả, rồi thua 0–1 trên sân Jules Otten. Tổng tỷ số 2–2 khiến đại diện Belarus bị loại theo luật bàn thắng sân khách. Sổ thống kê UEFA mùa 2009/10 ghi lại hai trận đấu ấy. Năm 2012, họ tiếp tục gặp đối thủ giàu truyền thống Crvena Zvezda. Trận hòa 3–3 tại Belgrade ngày 26/7 khép lại cặp đấu có tổng cộng 13 bàn; Naftan dừng bước với tổng tỷ số 6–7 theo hồ sơ UEFA.
Ở Novopolotsk, sân Atlant là một phần ký ức thi đấu của đội. Báo Football.by từng ghi nhận 5.500 khán giả tại đây khi Naftan thắng Dinamo Minsk 1–0 trong trận cúp ngày 3/4/2004. Bản tường thuật đương thời mô tả một trận đấu cởi mở ngay từ đầu. Sau giai đoạn xuống hạng, Naftan vô địch hạng Nhất năm 2022 dưới sự dẫn dắt của Vyacheslav Gerashchenko để trở lại nhóm tinh hoa. Đến năm 2025, trường đào tạo của câu lạc bộ có 344 học viên trong 19 nhóm, gồm bốn nhóm nữ. Hệ thống đào tạo tiếp nối nền bóng đá địa phương đã nuôi dưỡng đội qua nhiều thế hệ.
Khám phá thêm nguồn gốc Naftan và các đội bóng trên Xoilac.
Nguồn tham khảo
- Naftan – Lịch sử
- UEFA – Naftan trước bước ngoặt 2009
- UEFA – Chung kết cúp 2009
- UEFA – Chung kết cúp 2012
- UEFA – Thống kê Europa League 2009/10
- UEFA – Crvena Zvezda 3–3 Naftan
- Football.by – Naftan thắng Dinamo năm 2004
- Naftan – Trường đào tạo
Đối chiếu nguồn ngày 31/10/2026.